FACTORS AFFECTING SECONDARY CITY TOURISM AND SERVICE BUSINESSES FROM GOVERNMENT POLICIES: A CASE STUDY OF PANGLUANG VALLEY PROJECT, LAMPANG PROVINCE
ณุชรีย์ ไศละสูต
NUCHAREE SAILASUTA
อาจารย์ที่ปรึกษา ดร.ฆฬิสา สุธดาอนันตโภคิน
คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกริก
Graduate students of Master of Arts Faculty of Liberal Arts, Krirk University
การศึกษาเรื่อง “ปัจจัยที่ส่งผลต่อธุรกิจท่องเที่ยวและบริการเมืองรอง จากนโยบายของภาครัฐ กรณีศึกษาโครงการ Pangluang Valley จังหวัดลำปาง” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับความคิดเห็นของผู้ประกอบการต่อปัจจัยด้านนโยบาย ภาครัฐ 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างนโยบายภาครัฐกับการดำเนินธุรกิจท่องเที่ยวและบริการ 3) ศึกษาอิทธิพลของนโยบายภาครัฐที่มีต่อการลงทุน ความเสี่ยง การวางแผนธุรกิจและความสามารถในการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน และ 4) ศึกษาการรับรู้ ประสบการณ์ และการปรับตัวของผู้ประกอบการภายใต้บริบทของการเปลี่ยนแปลงนโยบายภาครัฐ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed Methods Research) ตามแนวทาง Sequential Explanatory Design โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวและบริการในพื้นที่จังหวัดลำปาง จำนวน 120 คน ด้วยแบบสอบถาม และเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 คน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมถึงสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และนำผลการศึกษาทั้งสองส่วนมาบูรณาการร่วมกัน
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ประกอบการมีความคิดเห็นต่อปัจจัยด้านนโยบายภาครัฐอยู่ในระดับมากโดยด้านความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (M= 3.92) รองลงมาคือด้านความยั่งยืนของธุรกิจ(M= 3.83) ด้านนโยบายภาครัฐ (M= 3.78) ด้านการวางแผนธุรกิจ (M = 3.75) และด้านการลงทุน (M= 3.70) ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า นโยบายภาครัฐมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการลงทุน ความเสี่ยง การวางแผนธุรกิจ และความยั่งยืน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยความสัมพันธ์ระหว่างนโยบายภาครัฐกับความเสี่ยงมีค่าสูงที่สุด (r = 0.68) ขณะที่ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า นโยบายภาครัฐมีอิทธิพลต่อการลงทุน ความเสี่ยง การวางแผนธุรกิจ และความยั่งยืน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยด้านความเสี่ยงมีค่าสัมประสิทธิ์ถดถอยสูงที่สุด (β = 0.51)
ผลการศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพพบว่า ผู้ประกอบการส่วนใหญ่มองว่า การเปลี่ยนแปลงนโยบายภาครัฐส่งผลต่อการดำเนินธุรกิจโดยตรง โดยเฉพาะด้านต้นทุน ความเชื่อมั่นในการลงทุน และการวางแผนธุรกิจระยะยาว ผู้ประกอบการมีการปรับตัวผ่านการลดต้นทุน การปรับรูปแบบบริการ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือในพื้นที่ นอกจากนี้ พื้นที่เมืองรองยังมีข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐาน การคมนาคมและจำนวนนักท่องเที่ยว ซึ่งส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจ
ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า นโยบายภาครัฐและความไม่แน่นอนทางนโยบายเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการดำเนินธุรกิจท่องเที่ยวและบริการในพื้นที่เมืองรอง ทั้งในด้านการลงทุน ความเสี่ยง การวางแผนธุรกิจและความยั่งยืนของธุรกิจ ดังนั้น ภาครัฐควรกำหนดนโยบายที่มีความต่อเนื่อง ชัดเจน และสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและส่งเสริมศักยภาพของผู้ประกอบการในพื้นที่เมืองรองอย่างยั่งยืน
